The child and adolescent psychiatrist – a kid’s perspective

Wat is een (kinder)psychiater en wat doet hij of zij?

Een kinderpsychiater is een medisch specialist, eenvoudiger gezegd een praat- en speeldokter voor kinderen en pubers. Als een kind nog klein is, praat hij of zij met het kind terwijl het speelt.

Als het kind groter is, kan het zijn dat ze samen een spelletje spelen of alleen maar praten. Ook praat een kinderpsychiater met de ouders van een kind en vaak ook met de broertjes en zusjes, en met school.

De kinderpsychiater praat over hoe het met een kind gaat, wat er goed gaat, maar ook wat er niet zo goed gaat. Het kan zijn dat een kind verdrietig is, bang is, of boos, denkt dat ie alles verkeerd doet of dat niemand van hem houdt. Het kan ook zijn dat er in het huis van een kind veel ruzie wordt gemaakt, bijvoorbeeld door de ouders, en dat een kind daar last van heeft. Ouders kunnen gescheiden zijn en het kind kan het moeilijk vinden om de ene week bij de ene ouder te wonen en de andere week bij de andere ouder.

Ook kan een gezinslid bijvoorbeeld ernstig ziek zijn of dood gaan. Soms is het moeilijk daar over te praten of wordt een kind zo ongelukkig dat het de hele tijd ruzie met iedereen krijgt of juist heel stil wordt en niet meer wil spelen. Het kan zijn dat kinderen zich veel zorgen maken of nare dingen meemaken waardoor ze nachtmerries hebben of in hun broek plassen. Sommige kinderen gaan stotteren of op hun nagels bijten als er iets is waar ze onrustig van worden.

Ook komen er psychische ziekten voor die geërfd zijn en waarvoor medicijnen nodig zijn. Een kinderpsychiater kijkt dan wat er precies aan de hand is en hoe dat het beste kan worden opgelost.

Een volwassenen psychiater doet hetzelfde met volwassen mensen. Sommige mensen denken dat psychiaters dwars door je heen kunnen kijken (dat klopt niet) of dat je op een sofa moet liggen bij een psychiater (dat hoeft ook niet). Andere mensen denken dat je gek bent als je naar een psychiater gaat. Ook dat klopt niet.

 

Hoe word je een psychiater?

Als je psychiater wilt worden, moet je eerst dokter worden na de middelbare school. Je moet dan geneeskunde studeren. Als je dokter bent na zes jaar, moet je nog eens zes jaar studeren om kinderpsychiater te worden, vier jaar als je psychiater voor volwassenen wilt worden.

Zodra je dokter bent, werk je wel in een ziekenhuis om het vak verder te leren in de praktijk. Je moet dan op veel verschillende plekken werken om allerlei verschillende problemen en situaties op te leren lossen. Ook krijg je begeleiding, supervisie heet dat, om bepaalde behandelingen heel goed toe te leren passen, bijvoorbeeld gesprekstherapie of gezinsbehandeling. Een psychiater moet zelf minstens twee jaar in behandeling gaan bij een andere psychiater. Dat heet leertherapie.

Ook moet een psychiater elk jaar 40 studiepunten halen door naar congressen en cursussen te gaan waar hij of zij nieuwe dingen leert. De vereniging van psychiaters wil dat psychiaters aan bepaalde eisen voldoen. Ook moeten instellingen waar psychiaters werken zich laten adviseren door kinderen en volwassenen die al eerder behandeling hebben gehad van een psychiater.

Welke ziektes behandelt een psychiater?

Een psychiater kan psychische ziektes behandelen als depressie, angststoornis, dwangstoornis, klachten na een nare gebeurtenis, bijv. door een ongeluk of door geweld thuis, gedragsproblemen bijv. kinderen die heel druk en onrustig zijn of zich slecht kunnen concentreren (ADHD), autisme, tics, dwang, psychose (als iemand erg in de war is), eetstoornis, en nog veel meer.

Hoe behandelt een psychiater ziektes?

Een (kinder)psychiater geeft óf psychotherapie óf een medicijn óf beiden om psychische ziekten te stoppen of te verbeteren. Ook kan een psychiater gezinsbehandeling geven. Of iemand moet leren gezonder te leven door beter te slapen, minder en gezonder te eten, meer te bewegen, of te stoppen met roken, alcohol of drugs.

Als er veel ruzie of ander huiselijk geweld is of verwaarlozing in een gezin moet dat eerst worden gestopt. Vaak werkt een psychiater samen met anderen om alle behandelingen die nodig zijn te kunnen geven.
Dit kunnen zijn een kinderdiëtist (als het over eten gaat), een kinderfysiotherapeut (als het over bewegen, conditie, en lichamelijke verschijnselen gaat), een logopedist (als het over praten, ademhalen, uitspraak, of lezen bij dyslexie gaat), een psychomotore therapeut, een yoga of ergotherapeut, een creatieve of muziek therapeut, een psycholoog of een maatschappelijk werker of verpleegkundige.

Het team overlegt dan over iedere patient als dat nodig is. Omdat iedereen gespecialiseerd is in iets anders, kunnen ze samen goed begrijpen wat er aan de hand is met een kind of gezin en een goed advies of een goede behandeling geven die echt helpt. Voorop staat altijd dat het eerst veilig moet worden voor een kind, volwassene of gezin dat hulp nodig heeft.

Bij volwassen mensen met psychische ziekten is het soms nodig om andere middelen te gebruik om iemand beter te maken. Dat kan zijn behandeling van een verslaving in een afkickkliniek, electroshock behandeling, bijvoorbeeld als iemand depressief is of in de war. Ook rTMS, een afkorting van een bepaalde neurologische behandeling wordt veel gebruikt bij dwangklachten bijvoorbeeld.

Een behandeling die tegenwoordig vaak gebruikt wordt is EMDR. Dat is een traumabehandeling waarbij je afgeleid wordt zodat je aan de nare gebeurtenis kan denken en de spanning kan zakken. Deze behandeling wordt bij veel problemen ingezet. Daardoor kan je weer beter ontspannen en verdwijnen je zorgen.

Tegenwoordig wordt ook veel gebruik gemaakt van e-health, dus digitale informatie en oefeningen om beter te worden.

 

Wat is het verschil tussen een psycholoog en een psychiater?

Een psycholoog heeft psychologie gestudeerd en een psychiater is een dokter dus heeft geneeskunde gestudeerd. Een psychiater is een medisch specialist, dus een dokter die langer doorgeleerd heeft voor een bepaald vak. Een psycholoog weet veel over de gewone gevoelens van een mens, en hoe dat in de hersenen werkt. Ook weet een ontwikkelingspsycholoog veel over hoe een kind zich tot volwassene ontwikkelt.

Een psycholoog helpt met eenvoudige tot matig ernstige problemen, afhankelijk van hoeveel ervaring en opleiding die psycholoog nog na zijn of haar studie gehad heeft ook over als je ziek of in de war bent. Er zijn namelijk basispsychologen, Gezondheidszorgpsychologen en klinisch psychologen. De laatste zijn de meest gespecialiseerde psychologen. Een psycholoog test kinderen en volwassenen, observeert hoe ze zich gedragen en neemt interviews of vragenlijsten af. Deze informatie samen met die van andere hulpverleners bepaalt wat voor behandelplan er gemaakt wordt.

Een psychiater helpt bij ingewikkelde problemen en als kinderen of volwassenen psychisch ziek zijn. Een psychiater schat risico’s in, of er sprake is van gevaar voor iemand zelf of zijn omgeving, bijvoorbeeld als iemand zichzelf iets aan wil doen of een ander. De psychiater kan dan bepalen of iemand tegen zijn zin in een psychiatrisch ziekenhuis moet worden opgenomen, voortdurend in de gaten moet worden gehouden, of in een isoleercel geplaatst moet worden, niet de kliniek uit mag, of dat iemand bijvoorbeeld tegen haar of zijn zin gevoed moet worden als die te dun dreigt te worden zoals bij een eetstoornis.

see View or read more? subtab